• youtube
  • facebook

Xử lý nghiêm việc xâm hại Danh thắng quốc gia ruộng bậc thang Sa Pa (Lào Cai)

Sau sáu năm được Nhà nước công nhận là Di tích quốc gia, hệ danh lam thắng cảnh ruộng bậc thang Sa Pa đã được khoanh vùng bảo vệ, đầu tư tôn tạo bước đầu.

Tuy nhiên, chính quyền địa phương vẫn thiếu những chính sách, giải pháp bảo vệ đồng bộ, căn cơ, nhất là quản lý chặt chẽ, xử lý kiên quyết và nghiêm minh tình trạng xây dựng nhà ở, cơ sở kinh doanh du lịch trên đất ruộng bậc thang, xâm hại danh thắng làm nên “hồn cốt” của Khu du lịch quốc gia Sa Pa.

Công trình xây dựng trái phép, xâ.m hại Danh thắng quốc gia ruộng bậc thang Sa Pa ở xã Tả Van.

Công trình xây dựng trái phép, xâ.m hại Danh thắng quốc gia ruộng bậc thang Sa Pa ở xã Tả Van.

Danh lam thắng cảnh (danh thắng) ruộng bậc thang Sa Pa được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ra quyết định công nhận, xếp hạng là Di tích quốc gia vào ngày 18-10-2013.

Tại Văn bản số 5029/BVHTTDL-DSVH điều chỉnh khoanh vùng diện tích bảo vệ Danh thắng ruộng bậc thang Sa Pa là 749 ha, thuộc ba xã Lao Chải, Tả Van và Hầu Thào của huyện Sa Pa (Lào Cai), trong đó khu vực bảo vệ cấp 1 (nghiêm ngặt) là 450 ha (nằm chủ yếu ở xã Tả Van); khu vực bảo vệ cấp 2 là 298 ha.

Kể từ khi có đường cao tốc Nội Bài - Lào Cai và cáp treo Phan Xi Păng hoạt động, tạo lực đẩy mạnh mẽ phát triển du lịch, lượng du khách đến Sa Pa tăng mạnh thì cũng xảy ra tình trạng mua bán đất đai, xây dựng công trình nhà ở, cơ sở kinh doanh du lịch trên đất ruộng bậc thang, xâm phạm và làm biến dạng Danh thắng quốc gia ruộng bậc thang Sa Pa.

Chúng tôi có mặt ở xã Tả Van, nơi được coi là “vùng trọng điểm” của Danh thắng ruộng bậc thang Sa Pa, bên cạnh những công trình xây dựng trái phép đã bị phá dỡ, còn khá nhiều những ngôi nhà sàn, lợp mái tôn hoặc nhà xây kiên cố không có giấy phép xây dựng ngang nhiên trên đất ruộng bậc thang, phá vỡ cảnh quan, xâm hại trực tiếp vào khu vực danh thắng quốc gia cần được bảo vệ nghiêm ngặt.

Theo kết luận của Thanh tra huyện Sa Pa, đến ngày 18-9-2018, tại xã Tả Van có 69 trường hợp vi phạ.m về đất đai và xây dựng. Tuy nhiên, việc vi phạ.m chưa dừng lại bởi theo thống kê của địa phương, tính đến ngày 30-4-2019, đã có thêm 38 trường hợp vi phạ.m. Các vi phạ.m chủ yếu là san gạt đất làm biến dạng địa hình địa vật; làm nhà ở, hàng quán kinh doanh trên đất trồng lúa; việc cơi nới nhà ở trái phép không chỉ ở “vùng lõi” Tả Van mà diễn ra cả ở xã Lao Chải và xã Hầu Thào.

Tính đến ngày 8-6-2019, tại ba xã nêu trên, có tổng cộng 190 trường hợp vi phạ.m đất đai và trật tự xây dựng trong khu di tích danh thắng ruộng bậc thang Sa Pa. Trước tình hình này, UBND tỉnh Lào Cai đã chỉ đạo ngành chức năng và chính quyền huyện Sa Pa tăng cường quản lý, siết chặt việc chuyển nhượng đất đai và cấp giấy phép xây dựng ở ba xã thuộc phạm vi danh thắng quốc gia đã được cắm mốc ranh giới.

Theo Chủ tịch UBND xã Tả Van Lý Văn Hiển, có ba nguyên nhân chính dẫn đến các vi phạ.m Danh thắng ruộng bậc thang Sa Pa, đó là: Mua bán đất để làm nhà ở hoặc xây dựng cơ sở kinh doanh du lịch; người dân có nhu cầu tách hộ cần đất để ở hoặc nhà ở của dân đã có từ trước khi công nhận danh thắng quốc gia nhưng không đủ điều kiện cấp sổ đỏ, cấp phép xây dựng; một số cán bộ cấp xã không nghiêm túc, thiếu gương mẫu trong chấp hành các quy định của pháp luật về đất đai, xây dựng.

Để lập lại trật tự quản lý đất đai, xây dựng, ngăn chặn việc xâm hại Danh thắng quốc gia ruộng bậc thang, huyện Sa Pa đã thực hiện nhiều giải pháp, trước hết là cưỡng chế, tháo dỡ các công trình xây dựng trái phép trên đất ruộng, đất lúa; lập biên bản, xử phạt hành chính các công trình vi phạ.m trật tự xây dựng; kỷ luật, điều chuyển cán bộ xã vi phạ.m; rà soát, phân loại các trường hợp vi phạ.m để giải quyết hợp lý, hợp tình, bảo đảm kỷ cương pháp luật và quyền lợi chỗ ở chính đáng cho người dân, nhất là những hộ nghèo, diện chính sách.

Chủ tịch UBND huyện Sa Pa Lê Tân Phong cho biết, huyện đã cưỡng chế, tháo dỡ 15 công trình xây dựng trái phép, lập biên bản xử phạt 175 trường hợp. Bên cạnh đó, huyện xác định rõ trách nhiệm của người đứng đầu và cho thôi việc đối với Chủ tịch UBND xã Tả Van, kỷ luật cán bộ địa chính xã này; kỷ luật Chủ tịch UBND xã Hầu Thào và điều chuyển cán bộ địa chính xã này đi làm nhiệm vụ khác. “Chúng tôi sẽ tập trung chấn chỉnh trách nhiệm công vụ của cán bộ chủ chốt các xã nằm trong vùng di tích danh thắng, kiên quyết xử lý nghiêm những cán bộ vi phạ.m hoặc bao che, tiếp tay, không gương mẫu để người thân xây dựng trái phép, vi phạ.m quy định bảo vệ Di tích danh thắng ruộng bậc thang Sa Pa theo Luật Di sản” - ông Phong khẳng định.

Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất của Sa Pa hiện nay là hàng trăm hộ dân đã sinh sống, làm nhà ở từ lâu đời, trước khi Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch có quyết định công nhận Di tích danh thắng ruộng bậc thang Sa Pa. Họ có nhu cầu sửa chữa nhà ở do xuống cấp, hoặc tách hộ cho con cái lập gia đình ra ở riêng, nhưng hầu như không thực hiện được do vướng mắc các quy định hiện hành về bảo vệ nghiêm ngặt di tích danh thắng quốc gia, nhất là vùng bảo vệ 1.

Bên cạnh đó, chính quyền địa phương và cơ quan chức năng của huyện cũng chưa giải quyết được việc cấp sổ đỏ cho người dân có nhà ở từ trước do vướng các quy định về bảo vệ danh thắng quốc gia. Ðể giải quyết bất cập này, huyện Sa Pa đưa ra giải pháp phân loại thực tế các trường hợp, cụ thể là: Hộ có hộ khẩu thường trú tại địa phương, tách khẩu cho con cái là 120 trường hợp; hộ nghèo không có chỗ ở nào khác là 25 trường hợp; những trường hợp này sẽ được xem xét để giải quyết hợp lý, bảo đảm chỗ ở và không xâm hại danh thắng quốc gia.

Còn đối với 50 trường hợp làm nhà để kinh doanh kiếm lợi, là người ở nơi khác đến, không có hộ khẩu thường trú tại địa phương, huyện Sa Pa sẽ kiên quyết tháo dỡ, xử lý từ nay đến hết năm 2019.

create

QUỐC HỒNG / nhandan.com.vn