• youtube
  • facebook

Khám phá vẻ đẹp các di tích nơi vùng đất phía Tây Bắc Hải Dương

Cẩm Giàng là vùng đất phía Tây Bắc của tỉnh Hải Dương, là điểm đến hấp dẫn đối với nhiều du khách trong và ngoài nước, trong đó có ba địa điểm nổi bật nhất là Văn miếu Mao Điền, chùa Giám và Đền Bia.

Huyện Cẩm Giàng là một vùng đất cổ được hình thành sớm trong lịch sử làng xã Việt Nam, thuộc trung tâm nền văn minh Châu thổ sông Hồng, nơi đây hiện còn lưu giữ và bảo tồn nhiều di tích lịch sử - văn hóa và danh thắng.

Đường vào Văn miếu Mao Điền. (Nguồn: Internet)

Đường vào Văn miếu Mao Điền. (Nguồn: Internet)

Cẩm Giàng là vùng đất nhận được rất nhiều sự ưu ái của thiên nhiên, bên cạnh đó là sự sáng tạo linh hoạt của con người nên nơi đây có rất nhiều di tích lịch sử.

Là vùng đất giàu tiềm năng du lịch cả tự nhiên lẫn nhân văn, Cẩm Giàng được lựa chọn là một trong những không gian du lịch hấp dẫn của vùng du lịch Hải Dương.

Hiện nay, Cẩm Giàng đã trở thành điểm đến hấp dẫn đối với nhiều du khách bởi truyền thống văn hóa – giáo dục lâu đời, trong đó có hai địa điểm nổi bật thu hút đông đảo du khách nhất, đó là Văn Miếu Mao Điền - Trường học, trường thi xứ Đông, chứng tích về một vùng quê hiếu học, chùa Giám được liệt vào hàng Danh lam cổ tích và Đền Bia – Nơi thờ phụng  Đại danh y Tuệ Tĩnh - người đặt nền móng xây dựng nền y học dân tộc nước nhà với tư tưởng “Nam dược trị Nam nhân”.

Văn miếu Mao Điền - Nơi tôn vinh đạo học xứ Đông

Là một trong số ít văn miếu còn tồn tại ở Việt Nam. Nguyên là Văn miếu và trường thi Hương của trấn Hải Dương xưa do sáp nhập lại mà thành. Văn Miếu Mao Điền thuộc địa phận xã Cẩm Điền, huyện Cẩm Giàng, tỉnh Hải Dương; cách thành phố Hà Nội khoảng 42km về phía đông, thành phố Hải Dương khoảng 16km về phía tây.

Đây là nơi thờ Khổng Tử và 8 vị Đại khoa Nho học hàng đầu của Việt Nam thời phong kiến: Nguyễn Trãi, Nguyễn Bỉnh Khiêm, Chu Văn An, Mạc Đĩnh Chi, Vũ Hữu, Nguyễn Thị Duệ, Phạm Sư Mạnh, Tuệ Tĩnh.

Tổng quan khu di tích Văn miếu Mao Điền. (Nguồn: camgiang.haiduong.gov.vn)

Tổng quan khu di tích Văn miếu Mao Điền. (Nguồn: camgiang.haiduong.gov.vn)

Ngay từ khi mới xây dựng, Văn miếu đã là một công trình kiến trúc văn hóa bề thế, uy nghi với 6 phần:

Thứ nhất là tam quan. Đây là nơi ra vào khu Văn miếu và có ba cổng: một cổng chính và hai cổng phụ. Cổng chính gồm hai tầng, tầng trên thu nhỏ ở phía trên nóc tầng dưới và có 3 cửa vòm, phía trên 3 cửa có lợp mái ngói hai tầng và có hai con rồng cách điệu… Tầng dưới, có 1 cửa vòm với kích thước to hơn hẳn 3 cửa tầng trên. Phía trước mặt cổng chính được trang trí hoa văn họa tiết rất đẹp. Hai cổng phụ có kích thước giống nhau và cũng được thiết kế theo kiểu vòm cuốn.

Cổng vào Văn miếu Mao Điền đậm chất cổ xưa. (Nguồn: camgiang.haiduong.gov.vn)

Cổng vào Văn miếu Mao Điền đậm chất cổ xưa. (Nguồn: camgiang.haiduong.gov.vn)

Thứ hai là lầu chuông, lầu trống. Với kiến trúc truyền thống hai tầng tám mái được làm hoàn toàn bằng gỗ lim, lầu chuông và lầu trống nằm ngay đầu hồi của hai dãy nhà giải vũ và có hình dáng giống nhà Thủy đình (nhà này thường được thiết kế trên hồ để cho vua chúa, quan lại ngày xưa xem biểu diễn múa rối nước). Theo tục xưa, tiếng chuông, tiếng trống là tiếng tập hợp các học trò khi thầy giáo có việc cần hoặc để báo giờ giải lao, tan học cho học sinh.

Thứ ba là hai dãy nhà giải vũ.  Hai dãy nhà (mỗi dãy 5 gian) nằm ở hai phía đông, tây, đối diện nhau nên còn gọi là nhà Đông vu, Tây vu.

Thứ tư là hai toà nhà lớn Bái đường và Hậu cung, mỗi tòa 7 gian, mái cong vút, chạm trổ hình rồng, phượng rất tinh xảo. Trước kia, bái đường là nơi bái lễ của các bậc quan trường, học giả. Hiện nay, nơi đây có đặt bàn thờ bát nhang công đồng, chiếc lư hương bằng đá (trên bàn thờ công đồng) và khánh đá từ thời Tây Sơn. Ở bức tường hai bên có treo bảng danh sách 637 vị tiến sĩ quê ở trấn Hải Dương xưa. Còn ở hậu cung lại là nơi thờ chín vị: Khổng Tử ở chính giữa, lần lượt hai bên là: danh nhân văn hoá thế giới - Anh hùng dân tộc Nguyễn Trãi, nhà giáo Chu Văn An, Lưỡng quốc Trạng nguyên Mạc Đĩnh Chi, Trạng trình Nguyễn Bỉnh Khiêm, Nhập nội hành khiển Phạm Sư Mạnh, Thần toán Vũ Hữu, Đại danh y thiền sư Tuệ Tĩnh, Nghi Ái quan - Tiến sĩ Nguyễn Thị Duệ, nữ tiến sĩ duy nhất của nước ta thời phong kiến.

Vào những ngày lễ hội, Văn miếu thu hút được rất nhiều du khách đến tham quan. (Nguồn: Internet)

Vào những ngày lễ hội, Văn miếu thu hút được rất nhiều du khách đến tham quan. (Nguồn: Internet)

Thứ năm là biểu tượng tháp Bút, đài Nghiên được đắp nổi con rồng cao 5m.

Thứ sáu, Thiên Quang tỉnh in bóng cây gạo già. Hình ảnh cây gạo hơn 200 tuổi nằm bên Thiên Quang tỉnh đánh dấu thời điểm Văn miếu được chuyển từ xã Vĩnh Lại về sáp nhập với trường thi Hương ở xã Mao Điền. Cây gạo này đã chứng kiến bao biến cố lịch sử lớn lao của vùng đất hiếu học này.

Cây gạo có tuổi đời hơn 200 tuổi nằm bên Thiên Quang tỉnh. (Nguồn: camgiang.haiduong.gov.vn)

Cây gạo có tuổi đời hơn 200 tuổi nằm bên Thiên Quang tỉnh. (Nguồn: camgiang.haiduong.gov.vn)

Ngoài các hạng mục công trình, nơi đây còn được đầu tư trồng xen rất nhiều cây xanh, càng tôn thêm vẻ thanh tịnh của Văn miếu.

Trong quá trình tồn tại, Văn Miếu Mao Điền từ vị trí là trường học của riêng trấn Hải Dương đã trở thành trường thi của cả vùng, góp phần giáo dục và đào tạo nhân tài cho địa phương và cho đất nước. Tháng 2 âm lịch hàng năm, tỉnh Hải Dương lại mở hội Văn Miếu. Người Hải Dương ở khắp nơi lại tề tựu về dự lễ hội, báo công, dâng hương tưởng nhớ các bậc danh nhân, tiên hiền của đất nước. Về với Văn miếu Mao Điền là chúng ta đang hướng về mục đích giáo dục truyền thống hiếu học và thành đạt, tỏ lòng biết ơn vô hạn đối với các bậc hiền tài của quê hương, đất nước.

Chùa Giám – Danh lam cổ tích

Chùa Giám còn có tên là chùa Nghiêm Quang, tọa lạc tại xã Cẩm Sơn, huyện Cẩm Giàng, tỉnh Hải Dương.

Một nét đẹp thanh tịnh nơi chùa Giám. (Nguồn: Internet)

Một nét đẹp thanh tịnh nơi chùa Giám. (Nguồn: Internet)

Tương truyền chùa được xây dựng từ thời Lý, xây dựng lại vào cuối thế kỷ 17 và trùng tu vào đầu thế kỷ 20 theo kiểu “nội công ngoại quốc”. Chùa được xây dựng theo một lối kiến trúc cổ đẹp hiếm thấy ở nước ta, các công trình được bố cục theo một trục dọc hướng tây, toàn bộ công trình gồm: hai tam quan, tiền đường, thượng điện thờ Phật, hậu điện thờ tổ, trong đó có tượng Tuệ Tĩnh, toà cửu phẩm liên hoa, nhà tổ và hành lang. Đặc biệt toà cửu phẩm liên hoa là một tác phẩm điêu khắc gỗ tiêu biểu thời Lê.

Đây là một trong số những di tích tín ngưỡng của Hải Dương nói riêng và Việt Nam nói chung. (Nguồn: Internet)

Đây là một trong số những di tích tín ngưỡng của Hải Dương nói riêng và Việt Nam nói chung. (Nguồn: Internet)

Hiện trong chùa còn giữ được nhiều cổ vật có giá trị, đó là hệ thống tượng La hán, tượng phật gồm 100 pho tượng cổ, 02 chuông đồng lớn, 15 bia đá có niên đại từ thế kỷ 17-19; đặc biệt còn pho tượng Tuệ Tĩnh, đây là di vật về một thiền sư nổi tiếng, một đại danh y của dân tộc, người có công đầu trong việc xây dựng chùa Nghiêm Quang và được tôn là thánh thuốc nam.

Cửu phẩm liên hoa ở chùa Giám. (Nguồn: camgiang.haiduong.gov.vn)

Cửu phẩm liên hoa ở chùa Giám. (Nguồn: camgiang.haiduong.gov.vn)

Đây là nơi tưởng niệm Thiền sư Tuệ Tĩnh. Lễ hội chùa Giám, từ truyền thống đến hiện đại, xuyên suốt vẫn là tinh thần đạo lý "Uống nước nhớ nguồn", tôn vinh đại danh y Tuệ Tĩnh người đã có nhiều đóng góp cho sự nghiệp y dược dân tộc.

Khảm thờ Thiền sư Tuệ Tĩnh. (Nguồn: Internet)

Khảm thờ Thiền sư Tuệ Tĩnh. (Nguồn: Internet)

Đền Bia

Nơi thờ tự linh thiêng, thu hút được nhiều du khách thập phương. (Nguồn: camgiang.haiduong.gov.vn)

Nơi thờ tự linh thiêng, thu hút được nhiều du khách thập phương. (Nguồn: camgiang.haiduong.gov.vn)

Đền Bia thuộc thôn Văn Thai, xã Cẩm Văn, huyện Cẩm Giàng. Đền Bia được xây dựng để thờ Tuệ Tĩnh và tấm bia thời Lê là di vật kỷ niệm của Tuệ Tĩnh nên có tên là Đền Bia. Theo tư liệu lịch sử đang lưu hành thì khi Tuệ Tĩnh 55 tuổi đi sứ Trung Quốc và mất tại Giang Nam. Năm 2003 dự án trùng tu lớn đền Bia đã được phê duyệt, sau hơn 3 năm xây dựng công trình được khánh thành vào năm 2006 với tổng kinh phí là 14 tỷ 8 trăm triệu đồng. Tổng diện tích khu di tích là 3 ha, 7 mẫu gồm hai khu là: Khu thờ tự và khu y xá.

Không quá đồ sộ nhưng đền Bia lại cuốn hút du khách đến đây bởi vẻ đẹp tâm linh của mình. (Nguồn: Internet)

Không quá đồ sộ nhưng đền Bia lại cuốn hút du khách đến đây bởi vẻ đẹp tâm linh của mình. (Nguồn: Internet)

Khu thờ tự gồm 5 công trình: Tam quan, nhà thuỷ đình, nhà tả vu và hữu vu, tiền tế và hậu cung, tổng số 23 gian, còn lại là sân vườn, tường bao và cổng. Kiến trúc phỏng theo thời Nguyễn, với chất lượng gỗ lim toàn phần, gạch Bát Tràng. Khu y xá gồm 3 công trình: Nhà bắt mạch kê đơn thuốc, nhà bốc thuốc và nhà chẩn trị, mỗi công trình 5 gian. Ngoài ra còn có nhà từ tâm dùng đón tiếp khách. Khu di tích Đền Bia nằm ở cánh đồng nơi tiếp giáp giữa làng Văn Thai và làng Nghĩa Phú, tạo nên một không gian hoành tráng, cổ kính hài hoà với thiên nhiên.

Vẻ đẹp trầm mặc, hoang sơ nhưng vô cùng trang trọng. (Nguồn: camgiang.haiduong.gov.vn)

Vẻ đẹp trầm mặc, hoang sơ nhưng vô cùng trang trọng. (Nguồn: camgiang.haiduong.gov.vn)

Hàng năm, du khách mọi miền đổ về Đền Bia đông nhất vào dịp đầu năm mới và dịp lễ hội vào ngày 1 tháng tư âm lịch hàng năm. Ngoài việc tới đền tham quan, chiêm bái tại đền, du khách còn có thể tham gia vào những hoạt động vui chơi giải trí, mua đồ lưu niệm, xin chữ thư pháp đầu năm và tham quan vườn thuốc nam trong khuôn viên đền.

Vì thế, đến với Hải Dương du khách không chỉ được chiêm ngưỡng những phong cảnh thiên nhiên hữu tình mà còn có thể khám phá một nét đẹp rất riêng, không thể hòa lẫn của vùng đất Cẩm Giàng địa linh nhân kiệt. Ngày nay, Văn miếu Mao Điền và Đền Bia đã trở thành những địa điểm nổi tiếng gần xa của vùng đất này. Với điều kiện tự nhiên và xã hội thuận lợi lại thêm bàn tay khéo léo, khối óc đầy sáng tạo của con người, Cẩm Giàng hứa hẹn sẽ ngày càng tươi đẹp và phát triển hơn, thu hút nhiều hơn sự tham quan của du khách thập phương, tiếp nối bản hùng ca mở đất để mở đường phát triển từ thủa cha ông của người dân nơi đây.

Tổng hợp từ camgiang.haiduong.gov.vn

create

Kim Dung (Tổng hợp)/ Tin Nhanh Online